روند تامین مالی صنعت پروتئین کشور با محوریت شبکه بانکی بررسی شد

جلسه بررسی چگونگی تامین مالی صنعت پروتئین کشور با حضور مجید موافق قدیری رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران، علیرضا کردلو مدیرکل دفتر امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی و نمایندگان بانک‌های مختلف در محل اتاق ایران برگزار شد.

در این جلسه، چگونگی تامین مالی صنعت پروتئین کشور با توجه به شرایط جنگی و ضرورت تداوم فعالیت زنجیره تولید، راهکارهای تامین مالی این صنعت و نقش نظام بانکی در پشتیبانی از زنجیره پروتئین مورد بررسی قرار گرفت.
 

مجید موافق قدیری عضو هیات نمایندگان اتاق ایران و رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران با اشاره به ظرفیت‌های صنعت دام و طیور گفت: صنعت دام و طیور کشور قابلیت رقابت با بسیاری از کشورها را دارد و توسعه این صنعت نیازمند تامین مالی از سوی بانک‌هاست.

وی اندازه بازار این صنعت را حدود ۳۵۰۰ همت عنوان کرد و افزود: حدود ۴۰۰ همت سرمایه‌گذاری ثابت در بخش‌های مختلف، از نوسازی خطوط تولید و توسعه فناوری و تکنولوژی تا احداث واحدهای تولیدی جدید، مورد نیاز است.

موافق قدیری ادامه داد: برای رشد تولید و توسعه صادرات، نوسازی ظرفیت‌های تولید از جمله ماشین‌آلات و فناوری‌های مورد استفاده در این صنعت ضروری است.

محصولات پروتئینی به دلیل اهمیت آنها در سبد مصرفی خانوار، در افزایش تاب‌آوری کشور در شرایط بحران نیز نقش مهمی دارند.

رئیس انجمن صنایع خوراک دام و طیور و آبزیان ایران با اشاره به گستردگی زنجیره پروتئین، تصریح کرد: این زنجیره از تامین نهاده و تولید خوراک آغاز می‌شود و بخش‌هایی مانند بسته‌بندی، لجستیک، خرده‌فروشی و صادرات را نیز دربرمی‌گیرد.

وی با اشاره به ظرفیت‌های بلااستفاده در بخش‌های مختلف این زنجیره گفت: در حال حاضر کارخانه‌های خوراک دام حدود ۷۰ درصد ظرفیت خالی دارند.
این میزان در صنایع لبنی، آبزی‌پروری، کشتارگاه‌ها و صنایع بسته‌بندی نیز به‌ترتیب حدود ۵۰، ۴۰ و ۵۰ درصد است.

به گفته موافق قدیری کمبود نقدینگی، فرسودگی و خرابی تجهیزات، ضعف در تامین انرژی و زیان‌ده بودن فعالیت در شرایط فعلی از عوامل ایجاد ظرفیت‌های بلااستفاده در این بخش‌هاست و فعال‌سازی این ظرفیت‌ها نیازمند تامین مالی است.

این عضو هایت نمایندگان اتاق ایران همچنین کشورهای حوزه خلیج فارس، آسیای میانه و روسیه را از جمله بازارهای هدف صادرات محصولات این صنعت عنوان کرد.

علیرضا کردلو مدیرکل دفتر امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به رویکرد این وزارتخانه در حوزه تامین مالی، اظهار کرد: رویکرد معاونت برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، افزایش بهره‌وری، تکمیل زنجیره ارزش، تسهیل سرمایه‌گذاری و تامین مالی است.

وی افزود: در حال حاضر تامین مالی بخش کشاورزی از مسیرهای مختلفی از جمله تسهیلات اعتباری و نقدی، اوراق گواهی سپرده خاص، برات الکترونیک و سایر ابزارهای مالی انجام می‌شود.

نماینده بانک کشاورزی نیز در این جلسه با اشاره به نقش این بانک در تامین مالی بخش کشاورزی گفت: حدود ۶۵ درصد تامین مالی بخش کشاورزی بر عهده بانک کشاورزی است.

وی با اشاره به تغییرات ایجادشده در حجم معاملات خرید نهاده‌ها پس از حذف ارز ترجیحی اظهار کرد: پیش از حذف ارز ترجیحی، حدود ۲۲۲ همت برای خرید نهاده‌ها معامله انجام می‌شد، اما پس از اعلام حذف ارز ترجیحی این رقم به ۷۸۰ همت رسید که این موضوع تامین مالی را با چالش مواجه کرد.

معاون اعتباری بانک ملت نیز با تاکید بر ضرورت توجه به تامین مالی صنعت پروتئین گفت: تامین مالی این صنعت به دلیل سرمایه‌بر بودن، ماهیت فصلی فعالیت و نوسانات قیمت نهاده‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی افزود: لازم است از الگوی تسهیلات‌دهی منفرد به سمت تامین مالی زنجیره‌ای حرکت کنیم.

نماینده بانک تجارت با اشاره به جایگاه صنعت پروتئین در اقتصاد کشور اظهار کرد: این صنعت به صورت یکپارچه، بزرگ‌ترین صنعت پس از نفت، گاز و پتروشیمی محسوب می‌شود و سهم قابل‌توجهی از بخش کشاورزی را در اختیار دارد.

وی افزود: فعالیت این صنعت از منظر امنیت غذایی، اشتغال پایدار و ظرفیت‌های صادراتی اهمیت دارد.
بانک تجارت نیز طی دو سال گذشته تلاش کرده است ظرفیت‌هایی را برای تکمیل زنجیره‌های مالی و گردش اعتبار در طول زنجیره ایجاد کند.

نماینده بانک تجارت با اشاره به وابستگی بالای صنعت به واردات نهاده‌ها گفت: بیش از ۹۰ درصد نهاده‌های مورد نیاز این صنعت از خارج تامین می‌شود.
بر همین اساس، یکی از پیشنهادهای اصلی این است که امکان استفاده از برات به‌عنوان پشتوانه خرید ارز مدت‌دار برای فعالان این زنجیره در کل شبکه بانکی فراهم شود.

عضو هیئت عامل و معاون برنامه‌ریزی بانک کارآفرین نیز با اشاره به اقدامات این بانک برای تامین مالی زنجیره‌ای گفت: بانک کارآفرین با شناسایی زنجیره خوراک دام، تامین نیازهای نقدینگی در سامانه‌های زنجیره‌ای را دنبال کرده است.

وی یکی از چالش‌های موجود را فاصله میان جریان کالا و جریان مالی عنوان کرد و گفت: بانک‌ها داده‌های کافی درباره جریان کالا در اختیار ندارند و استفاده از وثایق سنتی و الزامات بانکی نیز نظارت دقیق بر اعتبار را با مشکل مواجه کرده است.

او تاکید کرد: تعیین اینکه منابع مالی باید در کدام نقطه از زنجیره تامین شود، اهمیت زیادی دارد و برای این منظور، شناخت دقیق و داده‌محور از زنجیره ضروری است.

در جمع‌بندی این جلسه، باقری مشاور انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران تامین سرمایه در گردش بنگاه‌های کوچک بر مبنای فاکتور فروش، تسهیل استفاده از ابزارهای تعهدی برای تامین ارز نهاده‌ها، توسعه ابزارهای نوین تعهدی و کاهش هزینه استفاده از این ابزارها و همچنین تسریع فرآیند بررسی و صدور مصوبات اعتباری را از جمله پیشنهادهای فعالان صنعت برای بهبود روند تامین مالی از سوی بانک‌ها عنوان کرد.

همچنین تخصیص منابع بانکی به بخش تولید و تامین نهاده‌ها با استفاده از اعتبارسنجی مبتنی بر عملکرد واقعی و رصدپذیری محل مصرف تسهیلات، از دیگر محورهای مطرح‌شده برای بهبود تامین مالی زنجیره پروتئین بود.